تحلیل نشست رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان کهگیلویه و بویراحمد؛ فاصله آمار تا اثر واقعی توسعه

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بانگ دنا،نشست خبری رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان کهگیلویه و بویراحمد را باید در اصل برگزاری، اقدامی مثبت و قابل دفاع دانست. در شرایطی که یکی از مطالبات جدی جامعه، پاسخ‌گویی مدیران و ارائه گزارش شفاف از عملکرد دستگاه‌هاست، حضور در جمع رسانه‌ها و تشریح برنامه‌ها و اقدامات انجام‌شده می‌تواند گامی در جهت تقویت شفافیت و اعتماد عمومی تلقی شود.
در این نشست، مجموعه‌ای از آمار و اطلاعات درباره اقدامات انجام‌شده در حوزه برنامه‌ریزی و توسعه استان ارائه شد؛ از جذب ۹۷۳ میلیارد تومان اوراق مرابحه و صدور مجوز ماده ۲۳ برای چند پروژه مهم گرفته تا اعتبارات سفر رئیس‌جمهور، تحقق ۹۴ درصدی تعهد درآمدی استان، تصویب طرح‌های پژوهشی، برگزاری دوره‌های آموزشی و تدوین اسناد توسعه‌ای.
بی‌تردید ارائه چنین اطلاعاتی برای رسانه‌ها و افکار عمومی اهمیت دارد، اما پرسش اصلی اینجاست که این اعداد و گزارش‌ها تا چه اندازه به تغییر ملموس در زندگی مردم استان منجر شده است. تجربه توسعه در بسیاری از مناطق نشان می‌دهد که حجم اعتبارات یا تعداد مصوبات، به‌تنهایی شاخص قطعی پیشرفت نیست؛ بلکه آنچه اهمیت دارد، اثر واقعی این منابع بر کیفیت زندگی شهروندان، تکمیل زیرساخت‌ها، کاهش محرومیت و ایجاد فرصت‌های اقتصادی پایدار است.
یکی از نکات مهم در تحلیل چنین گزارش‌هایی، توجه به تفاوت میان چند مفهوم کلیدی در نظام بودجه‌ریزی است؛ مفاهیمی مانند مصوبه، تخصیص، جذب اعتبار، هزینه‌کرد و بهره‌برداری نهایی. در بسیاری از موارد ممکن است یک پروژه در مرحله تصویب یا حتی تخصیص اعتبار قرار داشته باشد، اما تا زمان اجرا و بهره‌برداری فاصله قابل توجهی وجود داشته باشد. از همین رو، انتظار طبیعی رسانه‌ها و افکار عمومی آن است که در کنار اعلام ارقام کلی، وضعیت دقیق پیشرفت پروژه‌ها و زمان‌بندی بهره‌برداری آنها نیز به صورت شفاف بیان شود.
در این نشست، اخذ مجوز ماده ۲۳ برای برخی پروژه‌های مهم استان از جمله بیمارستان‌ها و طرح‌های زیرساختی مطرح شد؛ موضوعی که از نظر اداری و قانونی گام مهمی به شمار می‌آید. با این حال باید توجه داشت که این مجوزها تنها آغاز مسیر اجرای پروژه‌هاست و مرحله اصلی زمانی آغاز می‌شود که منابع مالی پایدار برای آنها تأمین و پروژه‌ها وارد فاز عملیاتی شوند. در نهایت نیز آنچه برای مردم اهمیت دارد، نه صدور مجوز بلکه بهره‌برداری واقعی از این طرح‌هاست.
از سوی دیگر، تأکید بر سیاست تمرکز اعتبارات بر پروژه‌های اولویت‌دار نیز از جمله محورهای مطرح‌شده در این نشست بود. این رویکرد در شرایط محدودیت منابع، از منظر مدیریتی قابل درک است؛ اما در عین حال لازم است معیارهای تعیین «اولویت» به صورت شفاف برای افکار عمومی توضیح داده شود. در استانی که با تفاوت‌های توسعه‌ای میان مناطق مختلف روبه‌روست، شفاف بودن معیارهای تخصیص و تمرکز اعتبارات می‌تواند از بروز ذهنیت تبعیض یا نابرابری در میان شهرستان‌ها جلوگیری کند.
موضوع تحقق ۹۴ درصدی تعهد درآمدی استان نیز از دیگر نکات قابل توجه این نشست بود. این شاخص در نگاه نخست نشانه‌ای از نظم مالی و عملکرد مناسب دستگاه‌های مسئول تلقی می‌شود، اما تحلیل دقیق‌تر آن نیازمند بررسی کیفیت تحقق این درآمدهاست. اگر بخش عمده این درآمد از محل مالیات تأمین شده باشد، لازم است مشخص شود این افزایش وصول مالیاتی تا چه اندازه ناشی از مقابله با فرار مالیاتی بوده و چه میزان فشار بر فعالان اقتصادی رسمی وارد کرده است.
در بخش دیگری از این نشست به تدوین اسناد توسعه‌ای، اجرای طرح‌های پژوهشی و برگزاری دوره‌های آموزشی برای کارکنان دولت اشاره شد. این اقدامات در ذات خود ارزشمند هستند، اما اهمیت واقعی آنها زمانی مشخص می‌شود که نتایج این پژوهش‌ها و آموزش‌ها در بهبود تصمیم‌گیری‌های اجرایی و افزایش کارآمدی نظام اداری استان نمود پیدا کند. در غیر این صورت، این فعالیت‌ها ممکن است بیشتر در سطح گزارش‌های اداری باقی بمانند.
همچنین اشاره به آماده‌سازی استان برای اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ از جمله نکات قابل توجه این نشست بود. داده‌های حاصل از سرشماری می‌توانند مبنای بسیاری از تصمیمات کلان در حوزه برنامه‌ریزی، توزیع منابع، سیاست‌های جمعیتی و توسعه منطقه‌ای باشند. بنابراین، اهمیت این موضوع تنها به اجرای دقیق سرشماری محدود نمی‌شود، بلکه به نحوه استفاده از داده‌های آن در سیاست‌گذاری‌های آینده نیز وابسته است.
در مجموع، نشست خبری رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تصویری از مجموعه‌ای از اقدامات و برنامه‌های مدیریتی ارائه داد و از این منظر می‌توان آن را گامی در جهت اطلاع‌رسانی و پاسخ‌گویی دانست. با این حال، آنچه می‌تواند چنین نشست‌هایی را برای افکار عمومی قانع‌کننده‌تر کند، ارائه گزارش‌هایی است که در کنار بیان ارقام و مصوبات، نتیجه و اثر واقعی این اقدامات بر زندگی مردم را نیز به‌طور شفاف نشان دهد.
توسعه زمانی معنا پیدا می‌کند که شهروندان آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند؛ در تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، در بهبود خدمات عمومی، در کاهش مشکلات زیرساختی و در افزایش فرصت‌های اقتصادی. بنابراین انتظار می‌رود در ادامه مسیر اطلاع‌رسانی، گزارش‌های مدیریتی استان بیش از پیش بر اثرگذاری واقعی سیاست‌ها و عدالت در توزیع منابع توسعه‌ای تمرکز داشته باشد.
نویسنده: احمد جاودانه
فعال سیاسی، اجتماعی و رسانه‌ای