کالبدشکافی تصادفات کهگیلویه و بویراحمد؛ از پل‌های لنگان تا جولان شوتی‌های بی‌مهابا

بانگ دنا - گروه تحلیلی: «کاهش تردد اما افزایش تلفات»؛ این گزاره، چکیده‌ای از پارادوکسِ نگران‌کننده ترافیک در کهگیلویه و بویراحمد است. در حالی که آمارهای رسمی از کاهش ۱۵ درصدی ترددهای بین‌استانی در نیمه نخست امسال خبر می‌دهند، اما سایه مرگ در جاده‌های استان نه‌تنها کم رنگ نشده، بلکه در بخش درون‌شهری با جهشی ۱۳۷ درصدی، به یک زنگ خطر جدی تبدیل شده است. نشست اخیر «شورای راهبری تصادفات استان» فرصتی بود تا لایه‌های پنهان این بحران از پسِ وعده‌های تکراری بیرون بیاید.

بررسی آمارهای اخیر نشان می‌دهد تصادفات کهگیلویه و بویراحمد با چالش‌های جدی روبروست. در حالی که وضعیت راه‌های استان و نقاط حادثه‌خیز گندی‌خوری همچنان از عوامل اصلی حوادث رانندگی یاسوج هستند، جولان خودروهای شوتی نیز بر افزایش بی‌سابقه تلفات دامن زده است.

جهش ۱۳۷ درصدی؛ وقتی مرگ از شهر آغاز می‌شود

شاید غافلگیرکننده‌ترین آمار ارائه‌شده در این نشست، مربوط به تصادفات درون‌شهری بود. رشد ۱۳۷ درصدی تلفات در شهرهای استان، گویای آن است که مدیریت ترافیک و ایمنی معابر شهری به حال خود رها شده است. وقتی نیمی از حوادث (۴۹ درصد) به «واژگونی» اختصاص دارد، باید پرسید چه چیزی در هندسه راه‌های ما پنهان است که کوچک‌ترین لغزش راننده را به حادثه‌ای مرگبار بدل می‌کند؟

شوتی ها؛بمب های متحرک در گلوگاه ترانزیتی

موقعیت جغرافیایی کهگیلویه و بویراحمد به عنوان کریدور ارتباطی مرکز به جنوب، این استان را به «حیاط‌خلوت» جولان خودروهای شوتی تبدیل کرده است. توقیف نزدیک به ۲ هزار خودروی شوتی در ۶ ماه گذشته تنها نوک کوه یخ است. این خودروها نه تنها با سرعت‌های سرسام‌آور جاده‌های کوهستانی را برای مردم ناامن کرده‌اند، بلکه عملاً توان پلیس را برای کنترل عمومی محورها تحلیل برده‌اند. برخورد با این پدیده، نیازمند «انسداد هوشمند» و نه فقط توقیف‌های فیزیکی خطرناک است.

قصه پرغصه پل‌های ناتمام و پروژه های گره خورده

در سوی دیگر میدان، پروژه‌های زیرساختی قرار دارند که سال‌هاست در بروکراسی معارضات محلی و تأخیر در تخصیص اعتبار، زمین‌گیر شده‌اند:

پل زردک: نقطه‌ای که به دلیل وضعیت خطرناک و تردد خلاف جهت خودروها، به یک نقطه سیاه در نقشه ترافیکی استان تبدیل شده است.
پل مختار: پروژه‌ای که در بستر رودخانه بشار لنگ می‌زند و هر روز تأخیر در آن، به معنای تداوم ریسک برای مسافران است.
گندی‌خوری: محوری که همچنان قربانی می‌گیرد و هنوز درمان قطعی برای کاهش تلفات آن اتخاذ نشده است.

فراتر از جلسات؛ ضرورت ضد ضرب‌الاجل  برای نقاط حادثه خیز

استاندار کهگیلویه و بویراحمد در آخرین نشست شورای ترافیک، با بیانی صریح بر یک نکته کلیدی تأکید کرد: «جلسات باید خروجی داشته باشند». این جمله‌ی لایه‌دار، در بطن خود اعترافی به بی‌اثری یا کندیِ خروجیِ جلسات پیشین است.

واقعیت میدانی جاده‌های استان نشان می‌دهد که برای کاهش آمار مرگ‌ومیر، دیگر زمانِ برگزاری جلساتِ سه‌ماهه و تقویمی به سر آمده است. آنچه امروز کهگیلویه و بویراحمد به آن نیاز مبرم دارد، یک «ضد ضرب‌الاجل» برای رفع نقاط حادثه‌خیز است؛ یعنی تعیین بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت و غیرقابل تمدید برای اصلاح هندسی پیچ‌های مرگبار، تکمیل پل‌های نیمه‌کاره و ایمن‌سازی گندی‌خوری

جمع‌بندی: پایانِ دورانِ «جلساتِ بی‌خروجی»

نمی‌توان با سرعتِ لاک‌پشتی پروژه‌های عمرانی، به جنگِ سرعتِ سرسام‌آور خودروهای شوتی و واژگونی‌های ۴۹ درصدی رفت. تا زمانی که تملک اراضی برای یک تقاطع غیرهم‌سطح ماه‌ها طول می‌کشد و خودروهای شوتی جاده را پیست مسابقه می‌بینند، مصوبات روی کاغذ باقی خواهند ماند. کهگیلویه و بویراحمد برای توقف ارابه مرگ در جاده‌هایش، نیازمند اراده‌ای فراتر از صورت‌جلسات، بودجه‌های اضطراری و نظارتِ بی‌پرده است.

آیا در نیمه دوم سال، شاهد تغییر در این روند خواهیم بود یا این آمارِ خونین، همچنان بر پیشانیِ اخبار استان خواهد ماند؟